PROSE: ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ:                                                                                                                                                                                                                                          HOME

-

Το επ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σοφρονώ, δεν θα παύσω πάντοτε, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου,

να περιγράφω μετ έρωτος την φύσιν, και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά΄έθη. Εάν επιλάθωμαί σου,

Ιερουσαλήμ, επιλησθείη η δεξιά μου· κολληθείη η γλώσσα μου τω λάρυγγι μου, εάν ου μή σου μνησθώ, εάν μη

προανατάξωμαι σοι ως εν αρχή της ευφροσύνης μου

-

Έχω γευτεί τη γοητεία της Κύπρου πολλές ως τώρα φορές.

Αλλά έχω ζήσει και τον πόνο της και το λυγμό της για τον άδικο,

τον άτιμο σφαγιασμό της από τον Τούρκο εισβολέα

(Αντώνης Σαμαράκης)

-

Τα εντός του περιβόλου του ιερού το όνειρο μου απαγόρεψε να τα περιγράψω. Είναι φανερό πως

όσοι δεν έχουν μυηθεί δεν επιτρέπεται ούτε να πληροφορούνται για ό,τι εμποδίζονται να βλέπουν

(Παυσανίας: Ελλάδος Περιήγησις, Αττικά, Ελευσίνα)

-

Οι ιππείς περιφρονούν τους άνδρας του Πεζικού, και οι πυροβολισταί περιπαίζουν όλα τα άλλα σώματα,

και έχουν την ιδέαν ότι ο απλούς στρατιώτης του Πυροβολικού, μετατιθέμενος εις το Πεζικόν, πρέπει να

καταταχθή εις αυτό με λοχίου τουλάχιστον βαθμόν, αν όχι με επιλοχίου ή ανθυπασπιστού. Η οίησις

αυτή των πυροβολιστών τούς εκατάντησεν υπερόπτας και φιλέριδας· διά τούτο και ο μάλλον

επίφοβος εις τον πολίτην στρατιώτης ή υπαξιωματικός ανήκει εις το Πυροβολικόν

(Ανωνύμου: Η στρατιωτική ζωή εν Ελλάδι)

-

Οι παραδοσιακοί ουμανιστές με το να στρέφουν το βλέμμα τους στη -σε μεγάλο μέτρο φανταστική-

αρχαία Ελλάδα παραβλέπανε τα μετά την αρχαιότητα στάδια της ελληνικής ιστορίας. Ξεχνούσανε

έτσι, πως κι από το κατοπινό μπορείς να κερδίσεις κάμποσες χρήσιμες γνώσεις για το προγενέστερο.

Μα ακόμα και ως το κατοπινό έχει αυτό καθεαυτό την αξία του

(Παύλος Ν. Τζερμιάς: Στο Σταυροδρόμι της Ιστορίας, Εθνικισμός ή Ανθρωπισμός; :

Εκδόσεις Libro)

-

Αυτή η ζωηρή και πονηρή αλλά ψυχρή γυναίκα σκεφτόταν ίσια και με κακία, γιατί ο σύζυγος

της σκεφτόταν στραβά και με καλοσύνη: επειδή αυτός ήταν ψεύτης και άπιστος, εκείνη

αμφέβαλλε για όλα: "Ισχυρίζονται πως η γη γυρίζει, έλεγε, που το ξέρουν;" Περιτριγυρισμένη

από ενάρετους θεατρίνους, μισούσε και το θέατρο και την αρετή. αυτή η τόσο λεπτή ρεαλίστρια,

χαμένη μέσα στους κόλπους μιας φαμίλιας χυδαίων μεταφυσικών, έγινε βολταιριανή από πείσμα,

χωρίς νάχει διαβάσει Βολταίρο

(Ζαν-Πωλ Σατρ: Οι Λέξεις: Εκδόσεις Αρσενίδης)

-

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι προετοιμασμένοι για το γεγονός ότι κάποια σημαντικά

"ορόσημα", όπως μια εξωσυζυγική σχέση, θα προκαλέσουν σοβαρή συναισθηματική αναστάτωση

η οποία θα θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τη σχέση τους

(Τένια Μακρή: Φτάνει μόνο η αγάπη; : Εκδόσεις Μέλινο)

-

Στην αρχή συγκρούστηκαν με τους ένοπλους της τρομοκρατικής οργάνωσης TMT και κατέλαβαν

όλους τους θύλακες που έλεγχαν. Αργότερα, συνέλαβαν όλους τους αρσενικούς Τουρκοκύπριους

και τους μάντρωσαν στα σχολεία και στα διάφορα στάδια των τουρκομαχαλάδων για να γίνει πιο

εύκολο το έργο του πλιάτσικου. Οι "αγωνιστές της Ένωσης", αφού ξεμπέρδεψαν και μ' αυτό,

συνέχισαν να επιδίδονται στο πλιάτσικο με ιδιαίτερο ζήλο κάνοντας φύλλο και φτερό τα σπίτια

στους τουρκομαχαλάδες

(Γιάννης Μελέσιος: Το γουρούνι με τα ξύλινα ποδάρια: Από τη συλλογή διηγημάτων

"Το αραξοβόλι των αναμνήσεων, Εκδόσεις Αναζητήσεις)

-

Το παλιό λεωφορείο, ένα Βόλβο εικοσαετίας, με αεροπορικό βόμβο και ξερούς τριγμούς, ξεκίνησε για μια

σύντομη περιήγηση στην παλαιά Λευκωσία και αποκεί θα κατευθυνόταν προς το ξενοδοχείο Nicosia. Στην

ατμόσφαιρά του πλανιόταν η αίσθηση ότι εγκατέλειπαν πίσω στη Μακεδονίτισσα τους νεκρούς συμπολεμιστές,

ηττημένοι από το πάθος για μια παγωμένη μπίρα. Έτσι κι αλλιώς, δεν μπορούσαν να τους παρηγορήσουν.

Δεν γνωρίζουν αν οι νεκροί χρειάζονται παρηγοριές. Αυτό που έγινε πριν από λίγο ήταν μια βιαστική συνάντηση

έπειτα από τριάντα τόσα χρόνια παλαιών φίλων, οι οποίοι δεν είχαν τίποτε πλέον να πουν πέρα από τα τυπικά

και ανυπομονούσαν να χωρίσουν με εύσχημο τρόπο. Εξάλλου οι νεκροί ήταν ήδη ενήλικες: ήταν τριάντα τριών

ετών νεκροί. Είχαν πια προσαρμοστεί να είναι νεκροί, ενώ ως ζωντανοί βίωσαν μόλις είκοσι πέντε χρόνια, και

προφανώς τα είχαν λησμονήσει

(Βασίλης Γκουρογιάννης: Κόκκινο στην Πράσινη Γραμμή, Εκδόσεις Μεταίχμιο)

-

Το παρατσούκλι "Μάρκο Πόλο" του το είχε δώσει ο γιατρός της ψυχιατρικής πτέρυγας του νοσοκομείου.

Ταίριαζε με τα συμπτώματα του. Μεταφέρθηκε εκεί από τους ανθρώπους του ασθενοφόρου. Τους

ειδοποίησαν περαστικοί που είχαν βρει το Μάρκο Πόλο αναίσθητο στη μέση της Κρουαζέ. Οι τσέπες του

ήταν γεμάτες χάπια. Μερικά από αυτά που έλειπαν, ήταν ακόμα αμάσητα πάνω στη γλώσσα. Δεν είχε

προλάβει να τη βάλει πίσω όταν λιποθυμούσε και εξείχε από το στόμα. Ή μάλλον πετάχτηκε έξω στην πτώση

(Ανδρέας Μιχαήλ: Ακόμα ένα εσπρέσσο παρακαλώ)

-

Στην ιστορία έχει γραφτεί πως ο Μίνωας ήταν έξοχος νομοθέτης, πρώτος που κυριάρχησε στις θάλασσες.

Χώρισε το νησί στα τρία και σε κάθε μέρος έχτισε πόλη, την Κνωσό……. Κατά τον Έφορο, ο Μίνωας θαύμαζε

κάποιο παλαιό, το Ραδάμανθυ, που είχε ίδιο όνομα με τον αδελφό του. Αυτός πρώτος αναφέρεται ότι εκπολίτισε

το νησί με νόμους και κτίσεις πόλεων και συντάγματα, υποστηρίζοντας ότι φέρνει από τον ίδιο το Δία τους νόμους

του…… Για την Κρήτη λέγεται ότι στα αρχαία χρόνια είχε καλή διακυβέρνηση και οι καλύτεροι από τους Έλληνες

τη θαύμαζαν. Ανάμεσα στους πρώτους ήταν οι Λακεδαιμόνιοι, όπως ομολογούν ο Πλάτωνας στους Νόμους και ο

Έφορος που περιέγραψε το πολίτευμά τους στο έργο Ευρώπη...

-

Η λέξη burnout (ή σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης) είναι μια από εκείνες τις λέξεις

που φαίνεται να ορίζουν την εποχή μας. Δεν αποτελεί πλέον ένα ασυνήθιστο γεγονός, παρά

έχει γίνει κομμάτι ενός φυσιολογικού κύκλου ζωής, όπως είναι και η κρίση της μέσης

ηλικίας, το στρες, κάποια σοβαρή, χρόνια ασθένεια, τα οποία συνδέονται με το burnout

(Dina Glouberman: Burnout-Κίνδυνος ή Eυκαιρία, Εκδόσεις Ερευνητές: www.erevnites.gr )

-

...αλλ' ου δ' αστρονόμος ή γεωμέτρης και οι της λοιπής αυτών συμμορίας και επιστημονικής

φιλοσοφίας δύναιτ' αν ορθώς και ασφαλώς τελεσιουργήσαι συμπεράσματα μη των όρων

και κανόνων ή και προτάσεων ευ συντηρουμένων αυτοίς και μενόντων εν ακριβεία

(Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος)

-

Πολλά είναι τα όσα ήθελες και δεν μπόρεσες. Περισσότερα όσα μπορούσες και δεν θέλησες.

Και ακόμη περισσότερα  όσα δεν θέλησες και που έπρεπε και να θελήσεις και να μπορέσεις

(Κωνσταντίνος Τσάτσος: Η ζωή σε απόσταση)

-

Οι μηχανισμοί αποβλάκωσης προηγούνται των μηχανισμών κατανάλωσης...

Οι πλούσιοι, οι ωραίοι και οι διάσημοι θα εξακολουθούν να σου φαντάζουν απρόσιτα όντα.

Η αγωνία να μοιάσεις σε κάτι που δεν είσαι, θα σε καταδικάσει σε θλιβερό θεατή: η γελoιοποίηση

και η κατάθλιψη παραμονεύουν

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Ημών των ιδίων, Αφσσία στάιλ)

-

Για να κατανοήσουμε καλύτερα το παρόν, πρέπει να μάθουμε το παρελθόν. Μπορούμε να το πετύχουμε

αυτό μέσα από τα ντοκουμέντα και τα γραπτά κείμενα αλλά και μέσα από τα κτίρια, τα τοπία και τα

ιστορικά έργα τέχνης που διατηρούνται

(Michael Norton: 365 Tρόποι να αλλάξεις τον κόσμο)

-

Whenever a man's friends begin to compliment him about looking young,

he may be sure that they think he is growing old

(Washington Irving: Tales of a Traveler: To the Reader: 1824)

-

Ως τα δεκάξι μου χρόνια παπούτσι δε φόρεσα. μήτε καινούργιο ρούχο. Ο πατέρας μου μιαν έγνοια

είχε, ν' αποχτήσει πολλά χωράφια, λιόδεντρα και συκοπερίβολα. Η  μάνα μου έκανε δεκατέσσερις γέννες,

μα της ζήσαν μόνο εφτά παιδιά κι από τούτα τα τέσσερα της τα φάγαν οι πολέμοι

(Διδώ Σωτηρίου: Ματωμένα Χώματα)

-

She clung to him unconscious in passion...and then began again the unspeakable motion that was really motion,

but pure deepening whirlpools of sensation swirling deeper and deeper through all her tissue and

consciousness, till she was one perfect concentric fluid of feeling, and she lay there crying in unconscious

inarticulate cries. The voice out of the uttermost night, the life! The man heard it beneath him with a kind of awe,

as his life sprang out into her

(D H Lawrence: Lady Chatterley's Lover)

-

Θα είμαστε αυτό που μπορούμε και θέλουμε να είμαστε.

Μόλις πρωτοανοίξαμε τα μάτια μας ως ξαναγεννημένο ελληνικό κράτος, μα ς δείξανε το είδωλο της Δύσης.

Εκεί ήταν οι νέοι κυρίαρχοι του σύγχρονου κόσμου και, αν θέλαμε να προοδεύσουμε, στα δυτικά κράτη

έπρεπε να προσκολληθούμε και σ' αυτά να μοιάσουμε

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Ημών των Ιδίων: Πάλι γελάνε μαζί μας)

-

Το περιστατικό που ακολουθεί το αφηγείται ο Αββάς Κασσιανός:

Κάποτε, εγώ και ο άγιος Γερμανός πήγαμε στην Αίγυπτο

να συναντήσουμε έναν γέροντα. Ο γέροντας μας φιλοξένησε

με τον καλύτερο τρόπο και τότε εμείς τον ρωτήσαμε:

"Γιατί, όταν φιλοξενείτε αδελφούς, δεν τηρείτε τον κανόνα της νηστείας;"

Κι εκείνος μας απάντησε:

"Τη νηστεία μπορώ να την έχω πάντοτε μαζί μου. Εσάς, όμως, δεν μπορώ.

Η νηστεία εξαρτάται από τη δική μας θέληση. Στα πρόσωπα σας υποδέχομαι τον Ιησού Χριστό

και έχω χρέος να τον υπηρετήσω. Γι' αυτό λοιπόν, μόλις σας ξεπροβοδίσω,

θα επιστρέψω στον κανόνα της νηστείας

(Γεροντικόν)

-

Ένας τζίτζικας παραπονιέται: εκείνος ο ασχημάνθρωπος, ο καμπούρης ο Αίσωπος, έπιασε

και ταίριαξε για μένα έναν μύθο που είναι γεμάτος ψευτιά. Πως τάχα, χάνω τον καιρό μου το

καλοκαίρι και τσαμπουνίζω όλη τη μέρα, καθισμένος στο δέντρο, δίχως να γνοιαστώ για τίποτα,

απρόκοφτος και τεμπέλης. Και πως σαν έρθει ο χειμώνας με σφίγγει η πείνα και πηγαίνω και

κλαίγομαι στον μέρμηγκα να με ελεήσει. Πήγε ποτές τζίτζικας να ζητιανέψει! Παραδέχομαι πως ζω

χωρίς έγνοιες και πως το ρίχνω στον αμανέ. Όχι μονάχα το παραδέχομαι αλλά και το καυχιέμαι.

Τι χάρη θα 'χε  ο κόσμος, αν κυνηγούσαν όλοι να μαζέψουνε να κάνουνε λεφτά; Η πλάση θα 'τανε

βουβή και άσχημη σαν κόλαση. Eίδες κανέναν μέρμηγκα να τραγουδάει; Όλο νευρικός είναι, όλο

πηγαινοέρχεται σαν να ζητά ο κακόμοιρος την ευτυχία του που δεν τη βρίσκει μέσα στα πλούτη του.

Ενώ εμείς είμαστε καλές ψυχές κι ας μας κατηγορούνε. Λέμε "έχει ο Θεός" και όλα πάνε καλά

(Φώτης Κόντογλου: Ευλογημένο Καταφύγιο)

-

Τι νόημα έχει να είσαι πλούσιος αν δεν το ξέρουν οι άλλοι;

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Ημών των ιδίων, Κομπάρσοι με λεφτά)

-

Το ζεϊμπέκικο δύσκολα χορεύεται.

Δεν έχει βήματα: είναι ιερατικός χορός με εσωτερική ένταση και νόημα που ο χορευτής οφείλει

να το γνωρίζει και να το σέβεται.

Είναι η σωματική έκφραση της ήττας. Η απελπισία της ζωής. Το ανεκπλήρωτο όνειρο. Είναι το

"δεν τα βγάζω πέρα. το κακό που βλέπεις να έρχεται. το παράπονο των ψυχών που δεν

προσαρμόστηκαν στην τάξη των άλλων

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Ημών των ιδίων, O μοναχικός θρήνος)

-

I am often on guard over the Russians. In the darkness one sees their forms move like stick storks,

like great birds. They come close up to the wire fence and lean their faces against it. Their fingers

hook round the mesh. Often many stand side by side, and breathe the wind that comes down

from the moors and the forest

(Erich Maria Remarque: All quiet on the western front)

-

Η εντονότατη αντίθεση γηγενών και προσφύγων διαχέεται σ' όλον τον ελλαδικό χώρο.

Οι άνθρωποι που μόλις διασώθηκαν από την τουρκική σφαγή αποκαλούνται "τουρκόσπορoι"

και " γιαουρτοβαφτισμένοι" (επειδή συνήθιζαν να τρώνε γιαούρτι). Η λέξη "Σμυρνιά" από

προσδιοριστική της γυναικείας μικροασιατικής καταγωγής, γίνεται στο νεοελληνικό λεξιλόγιο συνώνυμη

της πόρνης. Η λέξη "πρόσφυγας" διαχέεται στον κοινωνικό ιστό με τον πιο υποτιμητικό τρόπο. Το "ρατσισμό"

αυτό προσπαθούν να εκμεταλλευτούν οι φασιστοειδείς κινήσεις που απαιτούν να επιβληθεί στους πρόσφυγες

να φορέσουν κίτρινα περιβραχιόνια για να τους διακρίνουν και να τους αποφεύγουν οι Έλληνες

(Α. Ρήγος: Η Β' Ελληνική Δημοκρατία 1924-1935)

-

'Άι ζήσε, ρε μούργο!" Ναι, μου το είπε, το θυμάμαι. ΠΟΙΟΣ; ΠΟΤΕ;

Κάτσε...Ζω; Είμαι ζων ζωντανός ή νεκρός και πεθαμένος; Είμαι "ζώνεκρος";

Νεκροζώντανος; Μα καλά, οι νεκροί σκέφτονται; Πως γίνεται να είμαι νεκρός

και να σκέφτομαι; Γίνεται; Όχι. Άρα είμαι ζωντανός

(Γιώργος Σκούρτης: Σε παραλήρημα...)

-

Όσο για τον Βελουχιώτη, το αρχαϊκό τέλος του ίναι ακόμη μια απόδειξη ότι η ζωή,

σε όλα τα σημεία του πλανήτη, ανταμείβει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο τους

χαρισματικούς που θα εκφράσουν το όραμα μιας ελευθερίας χωρίς όρια

(Διονύσης Χαριτόπουλος Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων)

-

Άλλο έξυπνος και εφευρετικός (Οδυσσέας) και άλλο ύπουλος, καχύποπτος, ραδιούργος, ψεύτης, κατεργάρης,

διπρόσωπος και υποκριτής μικρόμυαλος που παρακολουθεί διαρκώς τους γύρω του περιμένοντας τη στιγμή

της αδυναμίας ή του κενού για να επωφεληθεί

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Εγχειρίδιο βλακείας)

-

Το μέγεθος και οι αυλακώσεις του εγκεφάλου που χώρισαν τους ανθρώπους από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο

χωρίζουν και τους ίδιους (με την επίδραση και του περιβάλλοντος όπου αναπτύσσονται), ανεξαρτήτως φυλής,

χρώματος, φύλου, πλούτου, σπουδών, ιδεολογίας, σε δυο βασικές κατηγορίες: στους έξυπνους και στους βλάκες.

Αν και η μεταξύ τους διάκριση δεν είναι δύσκολη, όσοι ανήκουν στην πρώτη κατηγορία δεν το λένε και όσοι

ανήκουν στη δεύτερη δεν το ξέρουν

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Εγχειρίδιο βλακείας)

-

Συνήθως στραβωνόμαστε από επιφανειακά και δευτερεύοντα γνωρίσματα και πάντα εκ των υστέρων

ανακαλύπτουμε την αληθινή φύση του άλλου:

μέχρι σημείου να παίρνει χρόνια για να καταλάβεις ότι παντρεύτηκες ανίκανο άντρα ή παρδαλή γυναίκα

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Εγχειρίδιο βλακείας)

-

Επειδή όλοι υποτιμάμε τον αριθμό των ηλιθίων ανάμεσα μας και κάθε τόσο μας αιφνιδιάζουν

άτομα "υπεράνω υποψίας", μάλλον πρέπει να ξανασυστηθούμε

(Διονύσης Χαριτόπουλος: Εγχειρίδιο βλακείας)

-

Περάσαμε πολλές ώρες στο ναό. Αγγίξαμε κάτι ξεχωριστό.

Το μοναδικό έργο στο Άγιον Όρος

του μυθικού αγιογράφου Εμμανουήλ Πανσέληνου,

του ζωγραφίζοντος "δίκην Σελήνης",

όπως λέει ο Διονύσιος Φουρνάς

(Ανδρέας Τσέκος: Ένα ταξίδι στο Άγιον Όρος, Αιγίς Παραγωγή Οπτικοακουστικών Έργων)

-

Ένα δάκρυ κύλησε στα μάγουλα του. Ένας γεροντάκος από δίπλα πρόσεξε τούτο τ' αρμυρό δάκρυ.

Γύρισε τ' άσπρο κεφάλι του και ρώτησε με βραχνή φωνή:

- Έχεις κι εσύ αγνοούμενο;

(Κύπρος Χρυσάνθης: Η αναζήτηση)

-

Αν περιστοιχίζεστε από πολλά πράγματα, περισσότερα απ' όσα μπορείτε να ελέγξετε,

αισθάνεστε αδυναμία σε υποσυνείδητο επίπεδο

(Tiki Kustenmacher & Lother J. Seiwert: How to simplify your life)

-

Πολλοί τοποθετούν στο Στενό τη Σκύλα και τη Χάρυβδη του Ομήρου όπου ο Οδυσσέας έχασε τους

συντρόφους του. Όποιος όμως προσέξει στην επιγραφή που κάνει ο Όμηρος γι' αυτά τα μέρη

και ιδεί το Στρόμπολι, δεν μπορεί παρά να συμφωνήσει, πως αυτό είναι η Σκύλα και όχι άλλο

(Ανδρέας Καρκαβίτσας: Ταξιδιωτικά, Στενό Σκύλας και Χάρυβδης)

-

Η σκέψη  εντοπισμού των χρηστών του Ίντερνετ στον πραγματικό  χώρο δεν ήταν καινούργια.

Από τότε που εμπορευματοποιήθηκε το Ίντερνετ στα μέσα της δεκαετίας του '90, οι επιχειρήσεις

του Διαδικτύου προσπαθούσαν με διαφορετικό βαθμό επιτυχίας να ανακαλύψουν τη γεωγραφική

ταυτότητα των καταναλωτών τους

(Τζακ Γκόλντσμιθ & Τιμ Γου: Ποιος ελέγχει το 'Ίντερνετ;)

-

The houses caved in as they dissolved at its touch, and darted out flames; the trees changed to fire with a roar...

So you understand the roaring wave of fear that swept through the greatest city in the world just as Monday was

dawning - the stream of flight rising swiftly to a torrent, lashing in a foaming tumult round the railway stations...

Did they dream they might exterminate us?

(H. G. Wells: The war of the worlds)

-

Όποιος σε όλη του τη ζωή απελευθερώθηκε τόσο πολύ από την προσκόλληση στο σώμα και το χρόνο,

όπως οι μοναχοί του Άθωνα, έχει ζήσει ένα σημαντικό κομμάτι της εμπειρίας του θανάτου

(Heinz Nussbaumer: μόνος κι όμως όχι μόνος, Άρωμα Αγίου Όρους στον κόσμο μας από τις εμπειρίες

ενός προσκυνητή)

-

Προσπάθησα όσο μπορούσα ν' ανασύρω από το βυθό της λησμονιάς το Μεγάλο Κάστρο που πια

δεν υπάρχει: άνθρωποι, σπίτια, πάθη, ανώτατη ελπίδα, ανώτατη απελπισία, τίποτα πια δεν υπάρχει:

όλα γίνηκαν της ντουζίνας, χωρίς προσωπικότητα, μηχανοκίνητα: ερείπια κι Αμερική, αυτό κατάντησε η Ελλάδα:

κι αδιαντροπιά. Ωσπότε; Έχω ακλόνητη πίστη στη ράτσα μας: θάρθει η μέρα της Ελλάδας, μα μπορεί να μη τη δούμε:

δεν πειράζει, πιστεύοντας τη, τη ζούμε από τώρα. Μέσα μας να μη χαθεί, αυτό είναι ανάγκη

(Νίκος Καζαντζάκης, Αντίμπ, Νότια Γαλλία, 1955)

-

Γλωσσολαγνεία: ειδική αλλά χαρακτηριστική η εκδοχή της παραδοσιακής ελληνικής τυπολατρίας.

Οι Έλληνες είμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε για λέξεις και γλωσσικούς τύπους ενώ δεν δίνουμε δεκάρα

για το περιεχόμενο και τη λειτουργία τους. Οι αποδεκτοί ΄Ελληνες διανοούμενοι δεν διστάζουν να

χαρακτηρίσουν με κάθε ευκαιρία την ελληνική γλώσσα ναό, κειμήλιο και άλλα συναφή

αποκαλύπτοντας έτσι χωρίς να το συνειδητοποιούν μια βασική αιτία της στειρότητας που ταλανίζει

την πνευματική μας ζωή

(Δημοσθένης Κούρτοβικ: Αντιλεξικό Νεοελληνικής Χρηστομάθειας)

-

Εγώ δεν έλειψα να κάμω μια προσταγή και επάτησα τη βούλα μου:

"Όποιο χωριό δεν ήθελε να ακολουθήσει τη φωνή της πατρίδος τσεκούρι και φωτιά Μανθάνοντας ότι βγήκα

εις το Δερβένι, οι εβδμομήντα καβαλλαραίοι ευθύς αναχώρησαν δια την Τριπολιτσά. Εγώ επήγα σε ένα χωριό

Τετέμπεη, ανάμεσα Λιοντάρι και Καρύταινα. Οι Μανιάτες μου είπαν: "Να πάμε εις το Λιοντάρι". Τους είπα:

"Να πάρουμε χαλκώματα;"

(Γ. Τερτσέτης: Κολοκοτρώνη Απομνημονεύματα)

-

Δεν ξέρω όμως τι είχε και δεν άρεσε της κόρης μας καθόλου. 'Οταν την ρωτήσαμε, μας αποκρίθηκε,

πως δεν της εφάνηκαν τα μούτρα του καλού ανθρώπου και πως έχει το ένα μάτι πράσινο και το άλλο μαβί.

Αυτά μ' έκαναν να θυμώσω. Της είπα με χονδρή φωνή πως ένα κορίτσι που δεν έχουν οι γονιοί του να το χορτάσουν

ψωμί, δεν πρέπει να κάμει τη χαδούσα και να ψιλολογά για το χρώμα των ματιώ. Εχαμήλωνεν η καϋμένη τα δικά της

και άρχισε να κλαίει και να μας λέει ότι θα κάμει το θέλημα μας

(Εμμανουήλ Ροΐδης: Το παράπονο του νεκροθάπτου)

-

H Εκκλησία υβριζομένη λαμπροτέρα καθίσταται, δέχεται τραύματα και ου καταπίπτει,

κλυδωνίζεται αλλ' ου καταποντίζεται, χειμάζεται αλλά ναυάγιον ουχ υπομένει,

παλαίει αλλ' ουχ ηττάται, πυκτεύει αλλ΄ ου νικάται

(Ιωάννης Χρυσόστομος)

-

Αυτός που ήξερε πως του λείπει κάθε ειδική σοφία, ήξερε πως κατέχει τη σοφία της αρετής. Ήξερε κάθε φορά

ποια έπρεπε να είναι η ορθή πράξη. Γι' αυτό και ο θάνατος του είναι λιτός και απλός

(Κ. Τσάτσος: Η κοινωνική φιλοσοφία των Αρχαίων Ελλήνων)

-

Κρήτες αεί ψεύσται, κακά θηρία, γαστέρες αργαί:

Οι Κρητικοί είναι πάντοτε ψεύτες, κακά και ανήμερα θηρία και αχόρταστες κοιλιές

(Απόστολος Παύλος Προς Τίτον Επιστολή)

-

Υπάρχουνε δυο ειδών πόρνες έλεγε η πουτάνα η Ελένη. Στο σώμα και οι πόρνες στην ψυχή.

Το δεύτερο είδος είναι το χειρότερο. Γιατί αυτές είναι που μπορούνε να σου κάνουν ρο χειρότεροι κακό.

Το σώμα μου το βρώμισα. Την ψυχή μου [ποτέ. Κυλίστηκα στην πιο βαθειά κόλαση της σάρκας αλλά η

ψυχή μου ήτανε έξω και πέρα π' αυτήν την βρωμιά και κατρακύλα

(Αννίτα Νικολάου: Ελένη η πόρνη)

Ακούσατε ουν β ασιλείς, και σύνετε: μάθετε, δικασταί περάτων γης.

Ενωτίσασθε, οι κρατούντες πλήθους, και γεγαυρωμένοι επί όχλοις εθνών

ότι εδόθη παρά του Κυρίου η κράτησις υμίν και η δυναστεία παρά Υψίστου,

ος εξετάσει υμών τα έργα και τας βουλάς διερευνήσει

ότι υπηρέται όντες της αυτού βασιλείας ουκ εκρίνατε ορθώς,

ουδέ εφυλάξατε νόμον, ουδέ κατά την βούλησιν του Θεού επορεύθητε

(Σοφία Σολομώντος)

-

Τζαι όταν ακόμα εμίλουν κυπριακά τζαι αρκίνησα τζι έγραφα κυπριακά

τζαι μερικοί εχλευάζαν, εμένα δεν με πείραξε.

Είπα τόσο ξέρουν, έτσι ξέρουν να κάμνουν

(Κυριάκος Χατζηιωάννου)

-

Η πρώτη αιτία της διοικητικής ατονίας είναι η επίμονη πλάνη μας ότι, αν κάνουμε και μόλις κάνουμε ένα ή περισσότερα

νομοθετήματα πάνω σ' αυτά που θεωρούμε τα κλασσικά θέματα της διοικήσεως, πραγματοποιήσαμε κιόλας την ευεργετική

μεταρρύθμιση της οριστικά και αμετάκλητα και μπορούμε να κοιμούμαστε ήσυχα

(Φ. Βεγλερής Η εθνική ανάγκη της διοικητικής μεταρρυθμίσεως)

-

The best method is to smile politely, say 'bonjour' and tell the smoker that although they of course have

the right to smoke and live the way they please, you would greatly appreciate it if they could try to direct

their smoke away from you because you would like to enjoy your meal, and your life, undisturbed by their

cigarette.

(Stephen Clarke: Talk to the snail, Ten commandments for understanding the French - Je fume, moi non plus)

-

(Πιλάτος) και λαβών ύδωρ απενίψατο λέγων, αθώος ειμί από του αίματος

(Πέτρος) και εξελθών έξω έκλαυσεν πικρώς

-

Υπάρχουν όμως και καινούργια προβλήματα γιατί η ζωή είναι πάντοτε δημιουργική. Κι αν τα καινούργια

προβλήματα είναι αληθινά, αν δηλαδή είναι πραγματικά αιτήματα της ζωής του ανθρώπου, τότε θα έχουν

κι αυτά την ίδια αιωνιότητα, δηλαδή την ίδια αντοχή μέσα στην τριβή του χρόνου που είχανε τ' άλλα

(Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος Σύστημα φιλοσοφικής ηθικής)

-

O συγκεχυμένος αυτός φόβος τον έπιανε, όπως είπα, το βράδυ, στην κάμαρα του, κάτω από τη

συνδυασμένη επίδραση της μοναξιάς, της σιωπής και της νύχτας. Κάποτε ο φόβος ήταν τόσον έντονος

που δεν τολμούσε για πολλή ώρα να σηκώσει τα μάτια από το βιβλίο του, μην τυχόν αντικρύσει αυτό

που περίμενε. Πάσχιζε όσο μπορούσε να διώξει την ιδέα από το νου του κι ο αγώνας αυτός εξαντλούσε

τις δυνάμεις της ψυχής και του σώματος του

(Γιώργος Θεοτοκάς: Αργώ)

-

Οι περισσότεροι ούτε αντιστάθηκαν διόλου αλλά καθώς προχώρησαν οι Λακεδαιμόνιοι,

υποχώρησαν αμέσως και μερικοί καταπατήθηκαν από τη βία τους να προφτάσουν να φύγουν

(Θουκυδίδης: Ιστορία Ε72, Η μάχη της Μαντινείας 418πΧ)

-

Ο Γρηγόριος Παλαμάς, μοναχός ο ίδιος του Αγίου Όρους πριν να γίνει επίσκοπος Θεσσαλονίκης,

έφθασε να γίνει, ακριβώς για να υπερασπιστεί τη μέθοδο της ησυχαστικής προσευχής που οι μοναχοί του Άθωνα

ασκούσαν και οι βυζαντινοί ανθρωπιστές κριτίκαραν, ο διδάσκαλος της μεταμόρφωσης ολόκληρου του

ανθρώπου, ψυχής και σώματος, από τη θεία δόξα

(Αρχιμανδρίτης Πλακίδας Deseille: Φιλοκαλία, η νηπτική παράδοση της Ορθοδοξίας και η ακτινοβολία της στον κόσμο)

-

Ονομάστηκε Βατο-παιδίου από το γεγονός ότι ο γιος του Μ. Θεοδοσίου σώθηκε από βέβαιο πνιγμό

οδηγώντας τον η Παναγία κοντά σε ένα βάτο. Αυτό συνέτεινε ώστε ο αυτοκράτορας να ξανακτίσει την Μονήν

όπου προηγουμένως είχε ερημωθεί

(Νικόλαος Ζαχαριάδης: Άγιον Όρος, το αγέρωχον κάστρο της Ορδοδοξίας)

-

Το πνευματικό καταστάλαγμα απ' αυτές τις θυσίες και τους αγώνες διασώθηκε περισσότερο στην Τέχνη

παρά στην Ιστορία. Λογοτεχνικά έργα όπως  ο Καπετάν Μιχάλης, ο Αλέξης Ζορμπάς, ακόμα και το μέγα

έπος Οδύσσεια του Καζαντζάκη το αποδείχνουν. Του Παντελή Πρεβελάκη ο Κρητικός, το Χρονικό μιας πολιτείας,

το Ένας άγγελος στο πηγάδι και το δραματικό Το Ηφαίστειο δοξάζουν την ιερότητα της Κρήτης. Αλλά και άλλες λογοτεχνικές,

ποιητικές, μουσικές και θεατρικές εκφράσεις τονίζουν επάξια την μετουσίωση της κρητικής δράσης σε κρητικό πνεύμα.

Η ορθόδοξη χριστιανική πίστη, στην σκέπη της αυτόνομης κρητικής Εκκλησίας, διέσωσε την γνήσια θρησκευτική παράδοση,

την σοβαρή θεολογική σπουδή, αύξησε την ανθρωπιστική της δραστηριότητα και τον φιλελευθερισμό, και κράτησε το επίπεδο

της ευλάβειας σε πολύ υψηλότερο επίπεδο απ' ό,τι σε άλλες ελληνικές περιοχές, χάρη στην κρητική σοβαρότητα και τοπ κρητικό ήθος

(Αλέξης Μινωτής: Αναφορά στην Κρήτη)

-

Έξω από τον αυλόγυρο του Τοπχανέ και μπροστά στο τζαμί, αναβράζει, από το χάραμα

έως το ηλιοβασίλεμα, όλη η τούρκικη ζωή, η φτωχή και ράθυμη,  με τις διάφορες

παιδιάτικες πραγματείες της και την τίμια συναλλαγή της, με τα κουρελιασμένα πολύχρωμα

φορέματα και τη φιλοσοφική μαρμαρωμένη όψη της. Και αντίκρυ, κάτω από άλλο μεγάλο και

κιτρινοβαμμένο στρατώνα, κατασταλάζει, καθήμενη με ακινησία σωματική και πνευματική

η ίδια ζωή μέσα σε πέντε-δέκα καφενέδες

(Ανδρέας Καρκαβίτσας: Ταξιδιωτικά, Τοπχανές)

-

To χρήμα αποτελεί κίνητρο, παίζει όμως διαφορετικό ρόλο στον καθένα. Ορισμένοι το

αντιλαμβάνονται σαν μέσο επιβίωσης, άλλοι σαν σύμβολο επιτυχίας. Ωστόσο από μόνο

του δεν φέρνει το μεράκι στη δουλειά

(Γιώργος Αλεξάκης Η τέχνη της διαχείριση, Δεκαέξι απλά μαθήματα)

-

-Ίντα σε βασανίζει, καλέ μου, κι όλο το μισεμό λογαριάζεις;

   Ο λόγος χτύπησε στο πέτρινο βάθος του σπήλιου και γύρισε βόγγος. Σα να βαριανάσανε το ίδιο το βουνό,

που ορθωνόταν τ' αψήλου. Εκείνος εξακολούθησε στο φως, μπροστά στην μπασιά, τη ζωγραφική του.

Σκυμμένος σ' ένα τετράγωνο ξύλο, ως μια πήχη κάθε του ράχη. Το σφηνωτό πινέλο στα λιανά του δάχτυλα

περπατούσε με τέχνη και λυγεράδα. Και λίγο-λίγο ζωντάνευε ξοπίσω του σημάδια της παλιάς ζωής, πράματα

και θάματα. Σταυρούς, κοντάρια, γρόθους οργισμένους και μορφές βιβλικές, γεμάτες έγνοια κι οδύνη.

Με φτωχά, κλειστόχρωμα φορέματα και μάτια που καθρέφτιζαν έναν άλλο κόσμο. Κι όλα σ' ένα φόντο χωρίς

καμιά προοπτική και να μην ξεχωρίζεις ανάμεσα σε φως και σκοτάδι

(Δημήτρης Σιατόπουλος Ελ Γκρέκο, ο ζωγράφος του Θεού, η ζωή του σαν μυθιστόρημα)

-

Στη μυθιστορηματική δημιουργία η μετατροπή αισθητικά του αφηρημένου σε πλαστική μορφή είναι το πιο σαθρό υλικό

για να συνθέσεις ένα μυθιστόρημα: αντίθετα, προδίδει κατασκευή - το απόδειξαν τα μυθιστορήματα του Μερεσκόφσκι,

του Ζιντ και του Χάξλεϋ (ακόμη και του Καζαντζάκη), που, ωστόσο, υπήρξαν υψηλά πνεύματα

(Τάσος Αθανασιάδης: Βεβαιότητες και αμφιβολίες)

-

Η πρώτη δουλειά που έκανα στο Άγιον Όρος ήταν αυτή του ιεροράπτη, στην Αγία Άννα.

Θα ήμουν τότε 16-17 ετών. Αργότερα δούλεψα με τα ζώα μου σα βουρδουνάρης, δυο χρόνια

σα σερδάρης ή σεϊμένης όπως αλλιώς λέγεται στην Ι. Κοινότητα. Και άλλα έξι χρόνια υπηρέτησα

σαν κλητήρας στην Ι. Μ. Μέγιστης Λαύρας

(Νίκος Πλατής: Αθωνικό Λεξικό)

-

Παραδίδοντας στη δημοσιότητα το επίτομο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (ΛΝΕΛ), οι εκδόσεις Πατάκη

και όσοι συνεισφέραμε στην ολοκλήρωση του, πιστεύω ότι κατεχόμαστε από την ίδια πεποίθηση ότι οι

πολυετείς φροντίδες και προσπάθειες μας είχαν ως καρπό τους ένα εύχρηστο, σωστά οργανωμένο και

από πολλές απόψεις πρωτότυπο εγχείρημα, που προσφέρει εύληπτα γνώσεις υποδομής, χρήσιμες σε όποιον

έχει ως ζητούμενο του τη νέα ελληνική λογοτεχνία

(Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Εκδόσεις Πατάκη: Εισαγωγή)     Patakis

-

Οι Λακεδαιμόνιοι, εκείνη τη χρονιά, από φόβο μην περάσει και σ' αυτούς το θανατικό,

δεν ήρθαν στην Αττική

(Άγγελος Βλάχος Ο κύριος μου ο Αλκιβιάδης)

-

Χαλαρώστε, λοιπόν, αγαπητοί μου φίλοι, αυτή η χώρα έχει όλα τα καλά

και περιμένει να γίνουμε καλά για να μας τα δώσει

(Νίκος Αλιάγας)

-

Ενώ κυλάει ήρεμα το ποτάμι της ζωής ενός ανθρώπου, αίφνης ένα ρήγμα ανοίγει μέσα στην ηθική του συνείδηση,

ένα ρήγμα που δίνει την εντύπωση μιας φοβερής και αδυσώπητης σύγκρουσης

(Ευάγγελος Παπανούτσος: Η ηθική συνείδηση)

-

Τον περισσότερο καιρό ο άνθρωπος υποκύπτοντας ασυνείδητα σε κάθε λογής δουλεία χάνει το αληθινό βίωμα

της ελευθερίας. Γι αυτό μόνο σε αγωνιστικές εποχές, όπως η τωρινή, γίνεται βολετό να υψωθούν τα ανθρώπινα μάτια στην

ενατένιση της αληθινής ελευθερίας, όπως την είδε και η εποχή του 21 και την ετραγούθησε με τον μεγαλόστομο ύμνο του Σολωμού

(Κ. Γεωργούλης: Το νόημα της ελευθερίας)

-

Μιχάλης: Δυναμικός, απρόβλεπτος και κυκλοθυμικός. Εποχές πυρετικής δραστηριότητας αναλλάσσονται με

περιόδους περισυλλογής κι εσωστρέφειας αλλά ποτέ κατατονίας. Τελειομανής με ορέξεις έντονες, ρέπει

προς λεπτές απολαύσεις

(Κάρτα)

-

To 1839 η αυτοκράτειρα Βικτόρια της Αγγλίας (πιθανότατα υπό την επήρεια της καννάβεως που έπαιρνε για τις

έμμηνες κράμπες) εξαπέλυε τον πόλεμο του οπίου που αιματοκύλισε, ταπείνωσε και ακρωτηρίασε την Κίνα - μια Κίνα

που μάταια προσπαθούσε να βάλει φραγμό στη διείσδυση της απαπαρούνας από τις Βρεταννικές Ινδίες. Η απάντηση

του αντιπάλου καρτέλ, του γαλλικού, ήρθε λίγο αργότερα με το Χρυσόι Τρίγωνο της Ινδοκίνας που είναι ακόμα το

κέντρο της απγκόσμιας παραγωγής ηρωίνης. κύριος ανταγωνιστής του είναι η "Χρυσή Ημισέληνος" του

Αφγανιστάν που φούντωσε μόλις πριν από είκοσι χρόνια με τη βοήθεια των ΗΠΑ ώστε να βοηθηθούν λίγο οι φίλοι

αντικομμουνιστές Ταλιμπάν

(Χρίστος Παπαδημητρίου: Ισόβια στους χάκερ; Eκδόσεις Καστανιώτη)

-

Δύσκολο, δύσκολο πολύ η ψυχή να ξεκολλήσει από το σώμα της, τον κόσμο: βουνά, θάλασσες, πολιτείες, ανθρώποι

- ένα χταπόδι είναι η ψυχή κι όλα ετούτα απλοκαμοί της

***

¨Εβρεχε. Η κορυφή του άθω, τυλιμένη σε πυκνή αντάρα, είχε αφανιστεί. Η θάλασσα ήταν ήσυχη, πηχτή, λασπωμένη:

ένα Μοναστήρι, ανάμεσα στις μαυρισμένες από τη βροχή καστανιές, γυάλιζε κάτασπρο. Έβρεχε σιγά, ποτιστικά, κι ο

ουρανός είχε κατέβει ως τις κορυφές των δέντρων: πέντ' έξι καλόγεροι, όρθιοι στην αποβάθρα, βρέχουνταν σαν

κυπαρίσσια.

***

- Τι κάθεσαι και μου λες; Εμείς έχουμε έναν κότσυφα στο Μοναστήρι που ψέλνει το Κύριε εκέκραξα και το Χριστός

ανέστη και σαστίζει ο νους σου: τόνε λέμε πάτερ Κότσυφα: κι έρχεται στην εκκλησιά μαζί μας: και τη Σαρακοστή

νηστεύει.

***

- Και δεν πάτησε ποτέ γυναίκα στο Άγιον Όρος; ρώτησα.

- Ποτέ, ποτέ, αποκρίθηκε ο πιο γέρος κι έφτυσε στον αέρα.Ύπαγε, οπίσω μου, Σατανά! μουρμούρισε.

***

Μονή Βατοπεδίου. Πρωί ΄ταν από τον Παράδεισο, τρυφερό, γεμάτο από το έλεος του Θεού, όταν

ζυγώναμε στο ξακουστό Βατοπέδι. Σαν να 'ταν λες η πέμπτη μέρα της Δημιουργίας και δεν

είχε ακόμα ο Θεός πλάσει τον άνθρωπο να χαλάσει τη δημιοργία του κόσμου

(Νίκος Καζαντζάκης: Αναφορά στον Γκρέκο)

-

Μεγάλο φαράγγι: ανοιχτή αυλαία στα σπλάχνα της γης: σχήματα κυκλικά με κυματισμούς στις γραμμές τους: πύργοι

εφαπτόμενοι: τρούλοι: κώνοι: χρώμα ακκού αιμάτινο σαν βόδι σφαγμένο, αλλού πράσινο, μαύρο ή σταχτί: βράχοι

κομμένοι κάθετα με μαχαίρι: ένα χέρι εμπνευσμένο που έγραψε με τον πηλό μια ολόκληρη ιστορία: βράχοι περασμένοι

με τόρνο με μισοφέγγαρες ραβδώσεις, σαν ξεχασμένες εντυπώσεις της θάλασσας στην αμμουδιά: ξεδίπλωμα ατέλειωτο που ολοένα

φαρδαίνει ώσπου ταυτίζεται με την άμορφη κι άγραμμη γη: βράχοι, ίδιες κορφές παγωτού σε χωνάκι, άλειωτες, αναλλοίωτες: ρεματιές

εγκάρσιες και σκοτεινές: βραχοπτώσεις σαν καταρράχτες: σκιές που μεταμορφώνονται πάνω στην ανώμαλη γης: επάνω, στην κορφή,

μια βραχωτή ακυμάτιστη ευεθεία ορίζει τα βάθρα του ουρανού χωρίς ωστόσο να αποτελεί και τον ορίζοντα μας, και κάτω μια μαύρη

κατακόρυφη ρωγμή, σε σπλάχνα αθέατα, είναι πληγή βαθειά κι αγιάτρευτη σαν τελεσίδικος χωρισμός, γιατί όσο κι άν με το μεγαλείο το

τοπίο σε ξενίζει, όσο κι αν σου φαίνεται μακριά από τ' ανθρώπινα σου μέτρα, όσο κι αν μοιάζει εξωπραγματικό, τόσο μαντεύεις ότι

στο βάθος που δεν φαίνεται υπάρχει κρυμμένο ένα σπέρμα αλήθειας

(Βασίλης Βασιλικός: Η μυθολογία της Αμερικής)

-

Η ήττα του Βενιζέλου στις εκολγές της 1ης Νοεμβρίου 1920 και η θριαμβευτική επάνοδος του Κωνσταντίνου

με το δημοψήφισμα της 5ης Δεκεμβρίου 1920, παρείχε το έδαφος για ανοικτή εκδήλωση συμμαχικών

αντιδράσεων (αντιλαμβάνεται κανείς τι έγινε στα παρασκήνια για να ρίξουν το Βενιζέλο και να συμβεί

αυτό που αποφάσισαν εναντίον του ελληνισμού οι "σύμμαχοι" μας)

(Μοναχός Αβραάμ Αγιορείτης: Ρωμαίϊκο Οδοιπορικό, το Γένος σε νέα αιχμαλωσία)

-

Η λέξη "ρεμπέτικος" είναι παραφθορά της αρχαίας αλλά και της σύγχρονης λογίας "ρεμβαστικός" και προέρχεται

από το ρήμα "ρέμβω" ή "ρεμβάζω". Η άποψη αυτή ενισχύεται από πολλές ανάλογες παρατηρηήσεις αλλά κυρίως

από τον Τζων Βεϊνόγλου που βρήκε σ ένα "Μεσαιωνικό Λεξικό του 1688 του Δουκάγγιου" το ρήμα"ρέμπομαι" και ρεμπετός"

(Κώστας Φέρρης: Η ιστορία του ρεμπέτικου τραγουδιού)

-

Ξαφνιάστηκε η γειτόνισσα, το Ζερμπινιώ, σαν είδε ανήμερα τα Χριστούγεννα του 1878

τη θεία-Αχτίτσα να φοράη καινούργια μαντήλα και το Γέρο με την Πατρώνα με

καθαρά πουκαμισάκια και πρωτοφόρετα πέδηλα

(Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Η σταχομαζώχτρα)

-

Ο Τούρκος είναι ανάλογα με τις περιπτώσεις και τον τόπο, εργάτης, καλλιεργήτης, μικρογαιοκτήμονας, έμπορος,

φεουδάρχης στο χαμηλότερο και πιο βάρβαρο στάδιο της φεουδαρχίας, υπαλληλος και στρατιώτης. Μα, σε όλες

τις κοινωνικές θέσεις, ανήκει στην προνομιούχα θρησκεία και στο προνομιούχο έθνος. Μόνο αυτός έχει το δικαίωμα

να οπλοφορεί ενώ και ο υψηλότερα τοποθετημένος χριστιανός αν συναντήσει και τον πιο ταπεινό των μωαμεθανών,

πρέπει να του παραχωρήσει την προτεραιότητα. Ο όχλος αυτός κρατάει ζηλότυπα την υποτιθέμενη ανωτερότητα

του και την προφανή ατιμωρησία του για όλες τις υπερβολές που το ισλαμικό προνόμιο του επιτρέπει να πραγματοποιεί

εναντίον των χριστιανών. Γρήγορα ή αργά θα επιβληθεί σίγουρα η απόλυτη αναγκαιότητα ν απελευθερωθεί η ήπειρος

μας από την κυριαρχία ενός όχλου που σε σύγκριση με αυτόν, οι πληβείοι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ήσαν ένα σύνολο

ηρώων και γνωστικών. Η ιστορία και τα σύγχρονα γεγονότα δείχνουν πως πρέπει πάνω στα ερείπια του μουσολμανικού

κράτους της Ευρώπης να θεμελιωθεί ένα χριστιανικό ανεξάρτητο κράτος

(Karl Marx)

-

Η γόνδολα περνούσε μέσα στα κανάλια. Και στα πιο φαρδιά οι αντικαθρεφτίσεις των σπιτιών αγγίζουν η μια την άλλη.

Τα νερά είναι παντού φορτωμένα. Τα συγκολλημένα σπίτια βυθίζονται κάθετα μέσα στα κανάλια κι ορθώνουν γύρω τους

τοίχους που παρ όλη τη λεπτή τους διακόσμηση δεν κατορθώνουν να δώσουν πουθενά την έστω κι αμυδρή υπόσχεση μιας διαφάνειας.

Ούτε μια σπιθαμή γης δεν είναι άκτιστη. Η θάλασσα πνίγεται από την πόλη και η πόλη αιχμαλωτίζεται από τη θάλασσα. Ήλπισα πως

άμα θα έμενα λίγο σ αυτό το περιβάλλον το πάρα πολύ αλλοιώτικο από το συνηθισμένο μου, θα υπερνικούσα αυτή την πρώτη εντύπωση

της απογοήτευσης και της ανυπόφορης δυσφορίας

(Άλκης Θρύλος: Εκδρομές και ταξίδια)

-

Αφού φοβούνται και που μας βλέπουν μοναχά, σφίξη καμιά δεν έχουμε να κρυβόμαστε:

θα πάμε να χωθούμε μέσα στο μάτι τους

(Σπύρος Μελάς: Ο Γέρος του Μωριά)

-

Ο ήλιος στραφτοκοπούσε στους γυμνούς βράχους, οι άντρες περπατούσαν αποφασισμένοι,

πιστεύοντας στην ελπίδα και την Ελλάδα, οι γυναίκες χαμογελούσαν, πενθούσαν ή

περιμένανε: όλα ήταν ταραχή και φωνή και αγώνας

(Ηλίας Βενέζης: Νικημένοι- Ο Ναυαγός)

-

Στο γυρισμό σου η πολιτεία θα λάμπει με της νύχτας τα φώτα, τα μαγειριά θα μοσκοβολίζουν τον αέρα  και μια ημεράδα θάναι χυμένη

μέσα σου σα νάχεις σταυρώσει στο δρόμο σου ένα γαληνό καμτερό που γυρίζει απ το χωράφι

(Παντελής Πρεβελάκης: Το χρονικό μιας πολιτείας)

-

Η επιλογή υπέρ μιας νέας Ευρώπηγς συνεπάγεται τρία πράγματα: νέες αρμοδιότητες, νέο τρόπο χρηματοπδότησης και νέους θεσμούς.

Συνεπάγεται εππίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εγκαταλείψει τις μικρότητες και όλατ αάλλα τεχνάσματα από τα οπόια έχουμε πισα

χορτάσει. Aν οι "Βρυξέλλες" παραπέμπουν αποκλειστικά σε μια γραφιεοκρατική μηχανή που κατά κύριο λόγο ενδιαφέρεται να εκδίδει

"καφκικά"διατάγματα παντός είδους, μάλλον είναι και οι πρώτες που ευθύνονται γι αυτή τη φήμη. Ας πάρουμε για παράδειγμα την

πρόταση να καθοριστούν οι ώρες που θα ανοίγουν και θα κλείνουν τα καταστήματα στο σύνολο της Ένωσης. Κάθε κράτος-μέλος έχει

τη δική του ξεχωριστή αντίληψη ως προς αυτό το ζήτημα που έχει να κάνει με ιστορικές, πολιτιστικές και καμιά φορά κλιματικές ιδιαιτερότητες.

Ο Αθηναίος δεν είναι και πολύ διατεθειμένος να κάνει τα ψώνια του τις μεταμεσημβρινές ώρες με τον καύσωνα. Έτσι τα καταστ'η,ματα κλείνουν

τις ώρες αυτές και ανοίγουν πάλι αργά το απόγευμα μέχρι το βράδυ. Στο Ελσίνκι η κατάσταση ειναι εντελώς διαφορετική. Είναι λοιπόν παραλογισμός

να θέλει κανείς να επιβάλει έναν ευρωπαϊκό κανονισμό γι αυτό το ζήτημα

(Γκι Βερχόφσταντ: Οι Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης)

-

"Σου είπα πως όλες τις τέχνες τις πέρασα. Μια φορά το λοιπόν έκανα και τον κανατά. Την αγαπούσα την τέχνη αυτή σαν παλαβός.

Ξέρεις τι θα πει να πιάνεις ένα σβώλο λάσπη και να κάνεις ο,τιο θες; Φρρρ! Ο τροχός κι η λάσπη στριφογυρίζει σα δαιμονισμένη και συ από

πάνω της και λες: Θα κάμω κανάτι, θα κάμω πιάτο, θα κάμω λυχνάρι".

**

Ξάπλωσα στην καμπίνα μου, πήρα ένα βιβλίο, ο Βούδας κυβερνούσε ακόμα τις έγνοιες μου διάβασα το "Διάλογο Βούδα και Βοσκού" που

τα τελευαταία μου τα χρόνια γέμιζε το στήθος μου ειρήνη κι ασφάλεια.

**

Αμ τι έχεις στις τσέπες σου και φουσκώνουν;

-Ένα βιβλίο, ένα μαντήλι, χαρτί, μολύβι, ένα σουγιά, αποκρίθηκα βγάζοντας ένα-ένα ό,τι είχα στην τσέπη μου. Να χαρίσω το σουγιά;

-
Έχω, απ όλα έχω. Και ψωμί και τυρί και ελιές και μαχαίρι και σουβλί και πετσί για τα στιβάνια μου κι ένα φλασκί νερό

(Νίκος Καζαντζάκης: Ζορμπάς)

-

Σου δίνει ένα γιατρικό, στάλες είναι, σκονάκια είναι, θα σε γελάσω καιγίνεσαι πάλι είκοσι χρονώ

(Νίκου Καζαντζάκης: Αλέξης Ζορμπάς)

-

Ο Βάσος ήταν μικρός, δούλευε σ ένα μαραγκούδικο, βιάζονταν να γίνει μάστορας. Κι η τέταρτη, η Δροσούλα,

είναι ακόμ α μικρή, παέι στο σκολειό, να γίνει, λεέι, δασκάλα

(Νίκος Καζαντζάκης: Αδερφοφάδες)

-

Ο Άγιος Αββάς Αντώνιος, καθεζόμενος ποτε εν τη ερήμω, εν ακηδία γέγονε, και πολλή σκοτώσει λογισμών:

και έλεγε προς τον Θεόν: Κύριε, θέλω σωθήναι, και ουκ εώσι με οι λογισμοί: τι ποιήσω εν τη θλίψει μου;

πως σωθώ; και μικρόν  διαναστάς επί τα έξω, θεωρεί τινα ο Αντώνιος ως εαυτόν, καθεζόμενον και εργαζόμενον,

είτα ανιστάμενον από του έργου και προσευχόμενον, και πάλιν καθεζόμενον και την σειράν πλέκοντα:

είτα πάλιν εις προσευχήν ανιστάμενον: ην δε άγγελος Κυρίου, αποσταλείς προς διόρθωσιν και ασφάλειαν Αντωνίου:

και ήκουσε του Αγγέλου λέγοντος: ούτω ποίει και σώζη. Ο δε τούτο ακούσας, πολλήν χαράν έσχε και θάρσος:

και ούτωποιών εσώζετο

(Γεροντικόν)

-

Σ όλο το δρόμο δεν περπατούσε ο Κουτσογιάννης αλλά πετούσε. Μεγάλη χαρά τον είχε πιάσει που βγήκε έξω από τα σύνορα

του χωριού του κι έμελλε να ιδεί τα Γιάννινα, την περίφημη πολιτεία κι αυτό τούδινε φτερά: τα Γιάννινα που τού ήταν χρυσό όνειρο.

Άκουε από τα μικρά του χρόνια ότι έιναι πολιτεία κι όχι χωριό, ότι είχε απ όλα τα πράγματα του κόσμου αλλά δεν μπορούσε

να το χωρέσει ο νους του τι λογιών ήταν η πολιτεία. Χωριά έιχε ιδει απ αγνάντια, καμιά δεκαριά και πλιότερα που είναι γύρα

στο χωριό του αλλα΄δεν μπορούσε να καταλάβει τι πράμα και πως ήταν η πολιτεία. Εκείνο μονάχα που ήξερε αόριστα για τα

Γι΄'αννινα ήταν ότι βρίσκονταν εκεί και του πουλιού το γάλα κι ότι πουλούσαν κι αγόραζαν εκεί ο κόσμος ό,τι ήθελαν.

Τα ήξερε αυτά τα πράματα από κουβένετες και μολογήματα των αλλωνών και πάντα ονειρέυονταν να τα ιδεί και με τα μάτια του

να τα χορτάσει και να μην ανοίγει το στόμα του σα χάχας όταν μιλούσε κανείς για τα Γιάννινα που τη θεωρούσε ως τη μόνη πόλη του κόσμου

γιατί δεν έφταναν πάρα πέρα οι γεωγραφικές του γνώσες

(Χρηστοβασίλη: Ο Κουτσογιάννης στα Γιάννινα)

-

Κατόπι γίνεται μεγάλη παύση ώσπου τελειώνουν τα τσιγάρα. Πρώτα το δικό του. Κατόπι το δικό μου.

Πολεμούμε κι οι δυο να κοιμηθούμε. Αδύνατο. Στριφογυρίζουμε πολλήν ώρα με τα μάτια ανοιχτά ή κλειστά.

Το ίδιο κάνει. Συλλογίζουμαι:

-Το σκοτάδι είναι  το μόνο πράμα που μπορεί να το βλέπει κανείς είτε με ανοιχτά μάτια είτε με κλειστά.

   Λέω τούτη τη φράση μέσα στο νου μου, μια, δυο, τρεις φορές. Στο τέλος για να την ξεφορτωθώ, να τελειώνω,

φωνάζω του Φύκου:

-Ακούς;

-Ακούω.

-Σκέφτηκες καμιά φορά αυτό; το σκοτάδι είναι το μόνο πράμα που μπορεί να το βλέπει κανείς με ανοιχτά μάτια είτε με κλειστά.

-Σωστό λέει ο Φύκος. Όμως εγώ δεν τ' αγαπώ το σκοτάδι. Τη νύχτα άναβα πάντα νυχτοκάντηλο για να κοιμηθώ

(Στράτης Μυριβήλης: Γαλάζιο βιβλίο: Κεροδοσία)

-

Κι ο καταχτητής, Φράγκοι και Βενετσιάνοι και Γερμανοί αδέσποτοι, σαν το αψί πουλάρι που τσαλαπατεί

με τα πέταλα του τ' αβρά λούλουδα, χύνονται απάνω της αχόρταγοι

(Ανδρέα Καρκαβίτσα: Εκδικητής)

HOME